Jak oszacować wiek i wartość porcelany?

IMG_9748.JPG

Proste wskazówki jak odróżnić fajans od porcelany, określić wartość, wiek i producenta. O tym jak dbać i przechowywać porcelanę.

Najczęściej porcelana w naszych domach to część niedocenionego spadku po naszych rodzicach, dziadkach, a zdarza się, że to przedmioty które służyły dalszym pokoleniom rodziny. Porządkując domowe zbiory warto znać kila prostych metod, które pozwolą odróżnić perełki od tanich porcelanopodobnych wyrobów, które zalegają w kredensach.

Fajans czy porcelana?
Muszę coś sprostować, przyjęło się nazywać fajansem ceramikę o niższej wartości, ale to nie do końca tak. Fajans to rzeczywiście trochę brzydsza siostra porcelany i nie tak szlachetna. Różnica wynika z surowca z którego jest wypalany fajans. Porcelana wytarzana jest z glinki kaoliowej i wypalona w temperaturze 1400 stopni Celcjusza, jej kolor przed szkliwieniem jest zazwyczaj mleczny. Natomiast fajans to rodzaj ceramiki wytwarzanej z zanieczyszczonego koalinu - czyli gorszej jakości surowca, wypalany jest w niższej temperaturze niż porcelana, kolor zazwyczaj jest bliższy kremowemu, naczynia są cięższe, formy prostsze, bo nie jest to materiał tak plastyczny jak porcelana. Wyroby z fajansu mają swój urok, najpopularniejsi producenci fajansu to Włocławek i Bolesławiec(pisałam o pięknych kolekcjach Manufaktury Bolesławiec) . W latach 80 Robertowi Redfordowi tak spodobała się malowana ręcznie, metodą stempelkową ceramika z Bolesławca, że zajął się jej sprzedażą w Ameryce.

IMG_9756.JPG

Sygnatury
W oszacowaniu wieku i producenta największą wskazówką są sygnatury. Sygnatura to we wzornictwie stempel firmowy, po którym możemy określić producenta, czas, a nawet zamawiającego produkt. Sygnatury na naczyniach ceramicznych znajdziemy na spodzie. Jednak, sprawa nie jest tak prosta - bez większych problemów odczytamy producenta, ale by odczytać przybliżoną datę produkcji potrzebny jest katalog sygnatur - bo te zmieniają się co kilka-kilkadziesiąt lat. Większość sygnatur z latami w jakich obowiązywały można znaleźć w internecie. Czasem stemple mogą być mylące i potrzebna jest tu znajomość historii danej fabryki. Przykład - wałbrzyska fabryka porcelany Kristoff, której tradycja sięga prawie 200 lat to sygnatury przede wszystkim KMP i Kristoff, ale także Venus China Silesia(!), Kurt Wendler i Wawel.

Fason i dekoracja
Do produkcji nieczęsto wprowadzane są nowe fasony, producenci mają zazwyczaj kilka rozpoznawalnych modeli. W zależności od mody, zmienia się dekoracje fasonów. Bez problemu rozpoznamy fasony ze złotego(dosłownie) czasu polskiej ceramiki czyli lat 60/70. Serwisy z tego okresu osiągają ceny od kilkuset do kilku tysięcy złotych. 

IMG_9772.JPG
IMG_9754.JPG

Jak oszacować wartość?
Mając rozpoznanego producenta, czas powstania i nazwę fasonu możemy przejrzeć internetowe antykwariaty i serwisy aukcyjne w poszukiwaniu naszego naczynia, wyniki pozwolą orientacyjnie oszacować wartość. 

Nie masz całego serwisu? Nie szkodzi.
Naturalnie, że większość starych porcelanowych serwisów jest niekompletna, warto jednak na to nie zważać i nie pozbywać się pojedynczych naczyń. Nowe podejście do dekoracji porcelany to tworzenie wyjątkowych naczyń, które w komplecie tworzą eklektyczną kompozycje. Polecam zainspirować się kolekcjami Mix & Match Cosmopolitan od Ćmielów, Arf of deco od VOLI, Polski Stół od kolaboracji dolnośląskich fabryk, kolekcja Beaty Koziry Manufaktury Bolesławieckiej, które właśnie na eklektycznym połączeniu wzorów opierają swoje wzornictwo.

Ćmielów Design

Ćmielów Design

VOLA

VOLA

Polski Stół

Polski Stół

Manufaktura Bolesławiec

Manufaktura Bolesławiec

Jak dbać o porcelanę?
Porcelanowa zastawa wymaga specjalnego traktowania, by zachowała swój urok i służyła przez długi czas. Przede wszystkim należy pamiętać, że porcelana ozdabiana metodą naszkliwną(złocenia, lustra, ręcznie malowane ornamenty) nie nadaje się do mycia w zmywarce. Takie naczynia najlepiej zmywać w letniej wodzie pojedynczo i nie namaczać. Do zmywania należy używać delikatnych płynów i absolutnie nie usuwać pozostałości nożem czy drucianą myjką. Po umyciu należy wytrzeć naczynia do sucha. Z serwisami zdobionymi metodą wszkliwną(te bez złoceń, a z dekoracjami naniesionymi z kalki) sprawa jest prostsza - naczynia nadają się do zmywania w zmywarce. 

Jak przechowywać porcelanę i ceramikę?
Musimy pamiętać, że pozostawione przez dłuższy czas zanieczyszczenia mogą odbarwiać szkliwo, dlatego wyjątkowo ważne jest by porcelanę przechowywać idealnie czystą. Spodnia cześć naczyń celowo nie jest pokryta szkliwem, by naczynia nie przesuwały się podczas jedzenia. Układając talerze dobrze jest przełożyć je papierowym ręcznikiem, by spodnia część nie porysowała szkliwa i ewentualnych ornamentów. 

Jeśli jesteście ciekawi jak krok po kroku wygląda produkcja i dekoracja porcelany odsyłam Was do artykułu o Porcelanie Kristoff.

 

rzeczy, delicjeKatarzyna Pisula